Chế Độ:  
 - Đăng Nhập  
 
   Thông tin và Trao đổi nghiệp vụ    
Văn hóa đọc và những vấn đề cần quan tâm ở Ninh Thuận
Ngày đăng: 13/04/2021
Hiện nay “Văn hoá đọc” ở nước ta đang được xã hội cũng như các kênh thông tin đại chúng quan tâm và bàn luận khá nhiều. Mỗi người có cách nhìn và đưa ra quan điểm khác nhau, thậm chí trái ngược nhau, do có cái nhìn và có sự hiểu biết khác nhau về “Văn hóa đọc”. Vậy “ Văn hóa đọc” là gì?

 

Theo nhà ngôn ngữ học  Phạm Văn Tình thì “Văn hóa đọc” chính là thái độ, là cách ứng xử của chúng ta với tri thức sách vở. Phải biết đọc sách sao cho hợp lý và bổ ích. Đọc sao cho hợp với quy luật tiếp cận tri thức. Nhưng ở bài viết này tôi chỉ xin đề cập đến nghĩa hẹp của “ Văn hoá đọc” đó là thói quen đọc, sở thích đọc và kỹ năng đọc. Đây là ba thành phần cơ bản của văn hóa đọc cá nhân và là cơ sở hình thành nền tảng của văn hóa đọc quốc gia.

Hiện nay ở nước ta nói chung và tỉnh Ninh Thuận nói riêng văn hóa đọc nhất là văn hóa đọc sách đang có chiều hướng ngày càng mai một nếu không có một chiến lược phát triển văn hóa đọc rõ ràng từ tỉnh đến cơ sở.

 Ngày nay với sự bùng nổ mạnh mẽ của công nghệ thông tin đã tác động không nhỏ tới “ Văn hóa đoc” của toàn xã hội. Như chúng ta đã biết trước khi có các phương tiện nghe nhìn, sách là con đường lớn nhất để con người tiếp cận thông tin, văn hóa, tri thức. Đọc sách là một trong những cách thức giúp con người thư giãn, tích lũy kiến thức, tăng cường khả năng tư duy. Có thể đã khẳng định “ Sách là món ăn tinh thần không thể thiếu được trong cuộc sống của mỗi người” . VI. Lê nin nhà lãnh đạo cách mạng lỗi lạc của nhân dân Xô Viết nói : “ Không có sách thì không có tri thức, không có tri thức thì không có Chủ nghĩa xã hội và Chủ nghĩa Cộng sản”. Vậy mà xã hội hiện nay hình như có vẻ thờ ơ, lãnh cảm với văn hóa đọc sách. Nói về “ Văn hóa đọc” Nhà văn hóa Hữu Ngọc khẳng định: “bản thân hình ảnh thì thoảng qua, từ ngữ mới đọng lại lâu bền”.  Văn hóa đọc có một vai trò quan trọng trong đời sống xã hội nên Bộ VH, TT & DL đã soạn thảo một chiến lược văn hóa đọc Quốc gia đến năm 2020. Ngày 24 tháng 2 năm 2014 Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 284/QĐ –TTg quyết định lấy ngày 21/4 hàng năm là ngày sách Việt Nam và đã được tổ chức trên toàn quốc. Ngày 15/3/2017 Thủ tưởng Chính phủ ban hành Quyết định số 329/QĐ-TTg về việc phê duyệt đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030. Gần đây nhất là trong khoản 1, Điều 30 Luật Thư viện cũng đã ghi: Ngày 21 tháng 4 hằng năm là “Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam”. Điều đó càng chứng tỏ văn hóa đọc có một vai trò rất lớn đối với quốc gia, dân tộc. Tuy nhiên trên thực tế hiện nay ta lại dễ dàng nhận thấy lượng người tìm đến thư viện, các cửa hàng sách có chiều hướng thưa dần. Thư viện chỉ tập trung cho một số đối tượng bạn đọc chủ yếu là học sinh, sinh viên và một số cán bộ đã nghỉ hưu. Các cửa hàng sách chỉ còn tấp nập mỗi khi vào đầu năm học mới mà người mua chủ yếu là sách giáo khoa, đồ dùng học tập. Nếu như những năm bảy, tám mươi của thế kỷ trước người ta tìm mua tặng nhau là những quyển sách thì rất được trân trọng, còn ngày nay thì việc tặng cho nhau những cuốn sách thì không còn được cho là món quà nhiều ý nghĩa nữa. Tất cả những điều đó phần nào phản ánh được văn hóa đọc sách hiện nay. Có thể nói đây là dấu hiệu báo động ảnh hưởng rất lớn đến nền tảng văn hóa của một quốc gia, một dân tộc.

Công tác giáo dục về văn hóa đọc hiện nay giường như chưa được quan tâm đúng mức. Nếu thử làm một cuộc điều tra nhỏ đối với các thầy cô giáo thì tôi tin rằng có rất ít thầy cô hướng dẫn các em về văn hóa đọc.  Do áp lực của việc dạy và học cũng quá lớn nên cả thầy và trò đều bị cuốn hút vào vòng quay của sự truyền đạt kiến thức và học sinh trả bài.  Đối với các bậc phụ huynh do vòng quay của thời buổi kinh tế thị trường làm cho quĩ thời gian dành cho việc chăm sóc giáo dục con cái bị ảnh hưởng. Việc quan tâm đến định hướng đọc và đọc sách cùng con trong nhiều gia đình bị lãng quên.

Sự đầu tư cho phát triển văn hóa đọc còn rất khiêm tốn. Các cửa hàng sách phần lớn chỉ tập trung cho mục đích kinh doanh kiếm lời, chưa thật sự chú ý đến phát triển văn hóa đọc. Sách ở các cửa hàng sách chủ yếu còn chạy theo thị hiếu, các tác phẩm kinh điển cũng như mảng sách dạy kỹ năng sống, sách phổ biến khoa học, kỹ thuật chưa nhiều. Nhiều thư viện trường học chưa có đủ điều kiện về cơ sở. vật chất đúng chuẩn của một thư viện trường. Sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường đối với công tác thư viện còn nhiều bất cập. Vốn tài liệu ở các thư viện trường học rất nghèo nàn, công tác phục vụ bạn đọc ở các trường chưa đồng đều. Các tủ sách của các cơ quan, ban ngành đoàn thể, các đơn vị xã, phường, thị trấn,… đến nay hầu như không còn hoạt động được. Hệ thống thư viện công cộng, nhất là các thư viện cấp huyện chưa được đầu tư đúng mức. Các thư viện cấp huyện đều đang gặp khó khăn rất lớn về diện tích kho phòng, kinh phí bổ sung vốn tài liệu và cán bộ thư viện có đủ năng lực triển khai các chức năng, nhiệm vụ của mình. Xét về thực chất thì toàn tỉnh chưa có thư viện xã, đây cũng là một trong những khó khăn trong việc xây dựng văn hóa đọc ở cơ sở.

Một số giải pháp để xây dựng và phát triển văn hóa đọc ở địa tỉnh Ninh Thuận trong thời gian tới cụ thể như sau:

- Có một chiến lược về phát triển văn hóa đọc từ tỉnh đến cơ sở, yêu cầu mọi cấp, mọi ngành, mọi tổ chức xã hội cùng phải tham gia vào việc phát triển văn hóa đọc trong nhân dân.

- Cần xây dựng được thói quen đọc sách, nhất là đối tượng thanh, thiếu niên nhằm xây dựng được một thế hệ đọc tương lai. Muốn vậy thì các bậc phụ huynh và ngành giáo dục phải vào cuộc một cách thật sự. Trong nhà trường cần đưa nội dung hướng dẫn đọc sách vào chương trình học tập của các em nhằm giúp các em biết cách đọc sách và định hướng cho các em về nhu cầu đọc.

- Đảng và Nhà nước phải quan tâm thật sự đến công tác biên soạn, sáng tác, xuất bản, phát hành, lưu giữ và quảng bá sách để có được những cuốn sách hay, những tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị phục vụ nhân dân từ đó kích thích được nhu cầu đọc trong cộng đồng.

- Cần có chính sách ưu tiên đầu tư cho mạng lưới thư viện ở địa phương, vì thư viện là nơi lưu trữ và thông tin phục vụ bạn đọc. Mỗi hệ thống thư viện có một chức năng, nhiệm vụ riêng nhưng đều có một đối tượng phục vụ đó là con người. Thư viện muốn hoạt động tốt, có hiệu quả và thu hút được ngày càng nhiều người đọc, ngoài những yêu cầu khác như cán bộ, trụ sở, trang thiết bị..., đầu tiên và cơ bản phải có tài liệu đọc có chất lượng, có giá trị khoa học, văn học, nghệ thuật..., Nếu các thư viện được sự đầu tư đúng mức sẽ đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu đọc trong nhân dân, phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng.

Hy vọng việc Quốc hội ban hành Luật Thư viện và quyết định lấy ngày 21/4 hàng năm là ngày Sách và văn hóa đọc Việt Nam sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để hệ thống thư viện trên cả nước nói chung và tỉnh ta nói riêng nhận được sự quan tâm đầu tư đúng mức nhằm xây dựng và phát triển văn hóa đọc góp phần xây dựng văn hóa con người Việt Nam đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng và phát triển đất nước trong thời kỳ mới.                                                              

 

  Ảnh ngày hội đọc sách (21/4)

 

      

                                                                                     

Nguồn: PHẠM THỊ THƠM

Các bài khác